IMG 3554 2  IMG 6019 filtered  Obraz 185  Obraz 133

        

Ograniczenia w handlu międzynarodowym związane z ASF

W krajach Unii Europejskiej, aby skutecznie walczyć z rozprzestrzenianiem się wirusa ASF przy jednoczesnym utrzymywaniu wymiany handlowej w ramach jednolitego rynku, wprowadzono obszary, na których obowiązują restrykcje zarówno w stosunku do przemieszczania trzody chlewnej jak i produktów wieprzowych. Handel poza tymi obszarami odbywa się bez ograniczeń. Rejonizacji stosowanej w krajach UE nie uznaje jednak wiele krajów trzecich importujących wieprzowinę m. in. takich jak: Chiny, Japonia, Korea Południowa, Tajwan, Singapur, Serbia, Białoruś, RPA, Meksyk, Urugwaj, Australia, Malezja i Rosja. Co prawda Światowa Organizacja Zdrowia Zwierząt (OIE) rozróżniła występowanie wirusa w populacji dzików i świń, ale wiele krajów, w tym najwięksi importerzy azjatyccy, nie respektują tego rozróżnienia i stosują swoje wewnętrzne przepisy zabraniające importu wieprzowiny z krajów, na terenie których wystąpiły przypadki ASF w populacji dzików. Kraj dotknięty chorobą ASF, niezależnie czy wirus został potwierdzony u dzików czy u świń, jest często pozbawiony możliwości eksportu wieprzowiny na wiele rynków pozaunijnych.

Przykłady embarga ze względu na ASF – Polska, Belgia
O tym, że pojawienie się choroby afrykańskiego pomoru świń na terenie danego kraju wpływa znacząco na handel wieprzowiną przekonaliśmy się już w lutym 2014 roku, kiedy to odbiorcy polskiej wieprzowiny z krajów trzecich zamknęli z dnia na dzień swoje granice po potwierdzeniu pierwszych przypadków ASF u dzików w naszym kraju. Podobny los potkał eksporterów belgijskich we wrześniu 2018 roku po wykryciu wirusa ASF w populacji dzików na terenie Belgii. Dzieje się tak w obawie zawleczenia wirusa ASF w produktach wieprzowych na terytorium państw importujących.

Wirus ASF coraz bliżej granicy niemieckiej
Niemcy we wrześniu br. znalazły się w bezpośrednim sąsiedztwie rejonu, w którym potwierdzono przypadki ASF u dzików w Belgii. Dystans do zachodniej niemieckiej granicy wynosi ok. 60 km. Od wschodniej strony granicy Niemiec przypadki ASF u dzików pojawiają się na ternie Polski w odległości ok 350 km. Eksperci twierdzą, że dotarcie wirusa na terytorium Niemiec to tylko kwestia czasu.

Wpływ potencjalnego niemieckiego kryzysu na rynek UE
Czy możemy przewidzieć wpływ pojawienia się wirusa ASF Niemczech na branżę wieprzowiny w UE oraz wprowadzić działania, które złagodzą skutki kryzysu? Aby odpowiedzieć na to pytanie trzeba sięgnąć do wydarzeń, które miały miejsce we wrześniu br. Belgii. Zastosowanie analogii jest uzasadnione, gdyż Niemcy eksportują wieprzowinę do tych samych krajów, które zamknęły swoje granice przed belgijską wieprzowiną. Stąd można przyjąć, że w momencie pojawienia się wirusa na terenie Niemiec w populacji dzików, rynki tych krajów dla niemieckiej wieprzowiny zostaną zamknięte. Skutki tego embarga dla UE będą 10-krotnie większe niż to miało miejsce w przypadku Belgii. Niemcy bowiem eksportują 10 razy więcej wieprzowiny na rynki trzecie niż Belgia. (tabela 1)

Eksport wieprzowiny kr trzecie

W 2017 roku niemiecki eksport wieprzowiny do krajów, które nie uznają unijnej regionalizacji wyniósł około 300 tys. ton mięsa i 200 tys. ton podrobów . W przypadku zamknięcia tych rynków dla Niemiec, niewyeksportowana wieprzowina pozostanie na rynku UE wywołując presję na ceny skupu żywca. Skala spadku cen skupu jest trudna do przewidzenia. Sytuację można porównać do wprowadzenia w połowie 2014 roku rosyjskiego embarga na unijną wieprzowinę. Rosja w 2013 roku importowała z UE 500 tys. ton wieprzowiny (łącznie z podrobami). Po wprowadzeniu politycznego embarga cena tuszy w Niemczech spadła z 1,78 €/kg w czerwcu 2014 do 1,28 €/kg w grudniu tego samego roku. Spadek ceny na przestrzeni 6 miesięcy wyniósł więc 28%. Można przypuszczać, że pozostawienie niewyeksportowanej niemieckiej wieprzowiny na rynku unijnym, w przypadku zamknięcia ryków trzecich z powodu ASF, może spowodować podobną korektę ceny wieprzowiny. Głębokość kryzysu będzie zależała od możliwości zastąpienia niemieckiego eksportu na rynki trzecie unijnym eksportem z krajów niedotkniętych ASF takich jak Hiszpania, Dania czy Holandia.

Przy niskich cenach skupu żywca oraz rosnących cenach pasz dodatkowy spadek ceny o prawie 30% doprowadziłby do poważnego kryzysu branży w całej Unii Europejskiej. Cena wieprzowiny w Polsce jak i w wielu krajach UE jest ściśle powiązana z ceną niemiecką (wykres 2). Wynika to z powiązań handlowych oraz z faktu, że sytuacja w Niemczech, które są największym producentem wieprzowiny w UE, oddziałuje na cały jednolity rynek. Producenci tuczników, szczególnie w Niemczech i Polsce, zostaliby zmuszeni do znacznego ograniczenia produkcji. Według danych MRiRW Polska 15% swojego eksportu (rocznie ok. 70 tys. ton) wysyła na rynek niemiecki, który zostałaby dla nas mocno ograniczony.

Wykres 2 Cena tusz wieprzowych w Polsce i Niemczech 2011-2018
Cena tusz wieprzowych w Polsce i Niemczech
źródło 3trzy3.pl

Niskie ceny wieprzowiny uderzyłyby również w rynek prosiąt powodując poważne straty u największych producentów - Danii i Holandii.
Podczas gdy ceny skupu w Europie uległyby znacznemu obniżeniu, to na rynkach azjatyckich, a zwłaszcza w Chinach, zatrzymanie importu wieprzowiny z Niemiec mogłoby spowodować wzrosty cenowe stwarzając możliwość korzystnego lokowania większej ilości wieprzowiny dla innych krajów z Europy, USA, Kanady czy Brazylii. Konkurencyjna cenowo wieprzowina z Hiszpanii, Danii i Holandii z czasem mogłaby zastąpić wieprzowinę niemiecką na tych rynkach.
Najlepszą szansę poradzenia sobie z kryzysem miałaby Hiszpania, która tanią niemiecką wieprzowinę mogłaby lokować na swoim rynku, a własną produkcję (w tym eksport wewnątrzunijny) wykorzystać do powiększenia eksportu na atrakcyjne rynki azjatyckie. Podobnie mogłyby uczynić Dania i Holandia, ale kraje te musiałyby ponieść znaczną część ciężaru kryzysu związanego z załamaniem rynku prosiąt.

Działania do podjęcia
Co możemy zrobić, aby skutki nadchodzącego kryzysu złagodzić? Czas jaki nam pozostał do ewentualnego pojawienia się wirusa ASF w Niemczech i związanego z tym kryzysu branży powinniśmy dobrze wykorzystać. Bez współpracy całej branży na szczeblu unijnym nie będziemy w stanie poradzić sobie z potencjalnym kryzysem. Najwięksi eksporterzy unijni z Hiszpanii, Niemiec, Danii, Holandii i Polski oraz innych krajów powinni wypracować wspólnie strategię działań, mającą na celu szybkie przekierowanie pozaunijnego eksportu z krajów dotkniętym wirusem ASF (np. Niemcy) na kraje, które pozostaną wolne od choroby (Hiszpania, Dania Holandia). Chodzi o utrzymanie rynków eksportowych w Azji, co złagodzi skutki kryzysu w UE i zapewni ciągłość produkcji żywca. Nadprodukcja wieprzowiny z Niemiec, po ewentualnym wprowadzeniu embarga, powinna zostać skupiona w ramach programu prywatnego przechowalnictwa i z czasem, w sposób kontrolowany, kierowana na pokrycie wewnętrznego popytu, szczególnie w tych krajach UE, które powiększą eksport poza granicę Wspólnoty.

Działania do podjęcia:
1. Wypracowanie unijnej strategii przekierowania eksportu na rynki trzecie po ewentualnym wprowadzeniu embarga na niemiecką wieprzowinę.

2. Przygotowanie mroźni na skup interwencyjny w ilości 250 tys. ton (ok. 50% niemieckiego eksportu na zagrożone rynki trzecie).

3. Przygotowanie strategii kontrolowanego uwalnia skupionej interwencyjnie wieprzowiny na wewnętrzne rynki UE.

4. Przygotowanie środków budżetowych UE na prywatne przechowalnictwo oraz na rekompensaty dla krajów dotkniętych ASF.

5. Większy nacisk (na szczeblu UE) na kraje trzecie w celu uznania unijnej regionalizacji ASF.

Odsłon artykułów:
1400664

Aktualności

Starsze...

Ostatnie notowania

kliknij na obrazku ↓
2018 MRiRW
 

Pobierz zasady bioasekuracji

kliknij na obrazku ↓

biosaekuracja okladka